جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «مێشک»

بەبێ کورتەی دەستکاری
{{زانیاریی توێکاری
|ناو =مێشکی مرۆڤ
|لاتینی =Cerebrum
|وێنە =Skull and brain normal human.svg
|سەردێڕ =کەللەسەر و مێشکی مرۆڤ
|قەبارە =125px
|وێنە٢ =Cerebral lobes.png
|سەردێڕ٢ =
|نەخشە =
|سەردێڕی نەخشە =
|کۆئەندام =[[ئەندامە دەمارییە ناوەندییەکان]]
|خوێنبەر =Internal carotid arteries, vertebral arteries
|خوێنهێنەر =Internal jugular vein, خوێنهێنەرەکانی مێشک, خوێنهێنەرە دەرەکییەکان, basal vein, terminal vein, choroid vein, cerebellar veins
|دەمار =
|لیمف =
}}
 
{{لە شێوەزارەکاندا
| زار١ = کوردیی باکووری
}}
'''مێشک''' بەشی سەرەکیی [[کۆئەندامی دەمار|کۆئەندامی دەماری]] لەشی مرۆڤە.
مێشک'''مێشکی مرۆڤ''' (بە [[ئینگلیزی]]: ''Human Brain'') یەکێک لە هەستیارترین و ئاڵۆزترین ئەندامەکانی مرۆڤە کە 2 لەسەدی کێشی مرۆڤ پێک دێنێت، بەڵام پتر لە30لەسەدی وزەی ڕۆژانەی مرۆڤ بەکار دێنێ. زۆربەی ئەم وزەیە لە [[کاربۆهیدرات|کاربۆهیدراتەکان]] ( [[گلووکۆز]] ) وەردەگرێ و خیرا دەیسووتێنێ، تەنانەت لە کاتی خەوتندا، مێشک زۆرتر لە هەر ئەندامێکی تر [[ئۆکسجین]] بەکار دێنێت.
 
مێشک ئەو شوێنەیە کە تێیدا بیرکردنەوە، یادەوەری، ھەست و ئەزمونکردن پرۆسە دەکرێت. ئەم ئەندامەی لەشمان کە نزیکەی ١.٤ کیلۆگرام دەبێت، نزیکەی دوو سەد میلیار (٢٠٠،٠٠٠،٠٠٠،٠٠٠) [[دەمارەخانە|دەمارەخانەی]] تێدایە. ئاڵۆزی پەیوەندی نێوان ئەم دەمارەخانانە مێشکی [[مرۆڤ]] دەئاوسێنێت. ھەر یەک لە دەمارەخانانە پەیوەندی بە ھەزاران یان دەیان ھەزار دەمارەخانەی دیکەوە دەکا لەڕێگەی پێکھاتەی زۆر بچووکەوە کە پێیان دەوترێت [[سیناپس]] (Synapses) کە ژمارەیان دەگاتە (١٢٥) تریلیۆن.<ref>{{cite journal |author=Micheva, K. D., Busse, B., Weiler, N. C., O'Rourke, N., Smith, S. J |title=Single-Synapse Analysis of a Diverse Synapse Population: Proteomic Imaging Methods and Markers |journal=[[دەمارەخانە]] |volume=68 |pages=639-653 |year=2010 |issue=4}} </ref> ھەموو چرکەیەک لە ژیانماندا، مێشکمان ملیۆنان پەیوەندی نوێ دروست دەکات. شێواز و بەھێزی ئەم پەیوەندیانە بەبەردەوامی لە گۆڕاندایە و دەماخی ھیچ دوو مرۆڤێک لە یەکتر ناچێت.
 
بە کەموکووڕی هێنانی مێشک، [[ئیسکمی مێشک]] دەڵێن.
[[File:Lobes of the brain.jpg|thumb|right|230px| نمای مێشک لە خوارەوە]]
 
==سەرچاوەکان==
#ماڵپەری ڕێکخراوی نەتەوەیی عەوارزی عەسەبی و کەمئەندامی عەسەبی.
*[http://www.ninds.nih.gov/disorders/brain_basics/know_your_brain.htm www.ninds.nih.gov/disorders/brain_basics/know_your_brain.htm]
#ماڵپەری ڕێکخراوی سووئە ئستفادە لە مەواد و خەدەماتی تایبەت بە سڵامەتی مێشک.
*http://store.samhsa.gov/home
 
[[پەڕگە:Human brain ckb.jpg|350px|وێنۆک|ناوەڕاست|هەستەکان لە مێشکی مرۆڤدا]]
==پەراوێز==
 
{{reflist}}
 
== ئەمانەش ببینە ==
*[[مێشک]]
*[[لەشی مرۆڤ]]
 
== سەرچاوەکان ==
[http://www.zanstekan.com/human-brain/ ماڵپەڕی زانستەکان - مێشکی مرۆڤ]
=={{پەراوێز==}}
 
{{کۆئەندام و ئەندامەکانی مرۆڤ}}
{{دەروازە|لەشی مرۆڤ}}
 
[[پۆل:توێکاری]]
[[پۆل:مێشک]]
{{Link FA|sl}}
{{Link GA|cs}}
{{Link GA|en}}