ڕووسین: جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکان

چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان، چاکسازیی ژمارەکان
ب (زێدگه‌ى روسين.PNG بۆت: سڕینەوەی پەڕگەیەک کە بوونی نییە)
(چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان، چاکسازیی ژمارەکان)
[[پەڕگە:Carpatho-Rusyn sub-groups - Presov area Lemkos (left side) and Przemyśl area Ukrainians in original goral folk-costumes..jpg|200px|thumb|left|جل وبه‌رگىوب‏‏‏ە‏‏‏رگى نه‌ته‌وه‌يينه‌ت‏‏‏ە‏‏‏وه‌يي رووسين ]]
 
'''رووسین''' بە‌ رووسی (Русины) بە‌ [[ئینگلیزی]] (Rusyn) یاخود ھە‌نێکجار بە‌ (روسناک) ناو دە‌برێن. کە‌مینە‌یە‌کی بچووکی بە‌ رە‌چە‌لە‌ک روثین (Ruthen)ن و سلاڤن کە نە‌خزاونە‌تە‌ نێو ناوی تازە‌ داھێنراوی (ئوکران).‌ زمانیان سلاڤی یە‌و شێوە‌زارێکی ئۆکرانیە‌ و دانیشتووی بناری زنجیرە‌ چیای کارپاتن کە‌ لە‌ خاکی (چییک)ە‌وە‌ تا ئۆکرانیا درێژ بۆتە‌وە‌. لە‌ رۆژگاری ستالین ناوە‌کە‌یان قە‌دە‌غە‌کرابوو . زۆربە‌یان لە‌ ھە‌ندە‌ران دە‌ژین. لە‌و ملیۆن و دووسە‌د ھە‌زار کە‌سە‌ی بە‌ رە‌سە‌نە‌ روسیناکن. تە‌نھا نیو ملیۆنیان خۆیان وە‌ک نە‌تە‌وە‌یە‌کی جیاواز ناساندووە‌. ئۆکرانە‌کان ئە‌م کە‌مینە‌یە‌ بە‌ لقێکی سە‌ر بە‌ نە‌تە‌وە‌ی ئۆکرانی دە‌زانن. بە‌ رە‌سمیش دانیان پێ نە‌نراوە‌ وە‌ک کە‌مینە‌. تە‌نھا لە‌ (ئە‌نجومە‌نی میللی زاکارپاتیا) نە‌بێت.
لە‌ دوای جە‌نگی جیھانی یە‌کە‌م لە‌ ساڵی ١٩١٨ کۆماری لیمکی-روسین راگە‌یە‌نرا کە‌ بە‌ (Ruska Narodna Respublika Lemkiv) ناسرا و پایتە‌ختە‌کە‌ی گوندی فلۆرینکا بوو. ھە‌روە‌ھا کۆماری بچووکی کۆمانجکا.
بە‌شە گرینگە‌کانی گە‌لی روسین بریتین لە‌:
 
** '''دۆلین''': پێکھاتون‌ لە‌
[[پەڕگە:Carpatho-Rusyn sub-groups - Presov area Lemkos (left side) and Przemyśl area Ukrainians in original goral folk-costumes..jpg|200px|thumb|left|جل وبه‌رگى نه‌ته‌وه‌يي رووسين ]]
* ليماكسلیماکس له‌لە‌ بێرگ و ئونگ
'''رووسين''' به‌ رووسى (Русины ) به‌ ئينگليزى (Rusyn) ياخود هه‌نێكجار به‌ (روسناك) ناو ده‌برێن. كه‌مينه‌يه‌كى بچووكى به‌ ره‌چه‌له‌ك روثين (Ruthen)ن و سلاڤن كه نه‌خزاونه‌ته‌ نێو ناوى تازه‌ داهێنراوى (ئوكران).‌ زمانيان سلاڤى يه‌و شێوه‌زارێكى ئۆكرانيه‌ و دانيشتووى بنارى زنجيره‌ چياى كارپاتن كه‌ له‌ خاكى (چييك)ه‌وه‌ تا ئۆكرانيا درێژ بۆته‌وه‌. له‌ رۆژگارى ستالين ناوه‌كه‌يان قه‌ده‌غه‌كرابوو . زۆربه‌يان له‌ هه‌نده‌ران ده‌ژين. له‌و مليۆن و دووسه‌د هه‌زار كه‌سه‌ى به‌ ره‌سه‌نه‌ روسيناكن. ته‌نها نيو مليۆنيان خۆيان وه‌ك نه‌ته‌وه‌يه‌كى جياواز ناساندووه‌. ئۆكرانه‌كان ئه‌م كه‌مينه‌يه‌ به‌ لقێكى سه‌ر به‌ نه‌ته‌وه‌ى ئۆكرانى ده‌زانن. به‌ ره‌سميش دانيان پێ نه‌نراوه‌ وه‌ك كه‌مينه‌. ته‌نها له‌ (ئه‌نجومه‌نى ميللى زاكارپاتيا) نه‌بێت.
* لیشاکس لە‌ مە‌رمە‌رۆس و ئوگاکسا
له‌ دواى جه‌نگى جيهانى يه‌كه‌م له‌ ساڵى 1918 كۆمارى ليمكى-روسين راگه‌يه‌نرا كه‌ به‌ (Ruska Narodna Respublika Lemkiv) ناسرا و پايته‌خته‌كه‌ى گوندى فلۆرينكا بوو. هه‌روه‌ها كۆمارى بچووكى كۆمانجكا.
* ڤێرخۆڤین لە‌ دە‌ڤە‌ری ڤە‌لیکی بریزنی و دە‌ڤە‌ری ڤۆلڤڤیت
به‌شه گرينگه‌كانى گه‌لى روسين بريتين له‌:
** '''پریشۆڤ''' ، پێکھاتوون لە‌:
 
* سۆتاکس زە‌کپلیم رووسین
** '''دۆلين''': پێكهاتون‌ له‌
* چۆپاکس کە‌ سپیش رووسین
* ليماكس له‌ بێرگ و ئونگ
* کراینیکاس
* ليشاكس له‌ مه‌رمه‌رۆس و ئوگاكسا
* لیمکۆس
* ڤێرخۆڤين له‌ ده‌ڤه‌رى ڤه‌ليكى بريزنى و ده‌ڤه‌رى ڤۆلڤڤيت
* بۆیکۆس
** '''پريشۆڤ''' ، پێكهاتوون له‌:
* بۆکۆڤین
* سۆتاكس زه‌كپليم رووسين
* چۆپاكس كه‌ سپيش رووسين
* كراينيكاس
* ليمكۆس
* بۆيكۆس
* بۆكۆڤين
==لينكلینک==
*[كه‌مبنه‌ىکە‌مبنە‌ی كارپاتۆکارپاتۆ-روسينروسین http://www.carpathorusynsociety.org The Carpatho-Rusyn Society]
*[بنكه‌ىبنکە‌ی زانيارىزانیاری كارپاتۆکارپاتۆ-روسينروسین http://www.carpatho-rusyn.org Carpatho Rusyn Knowledge Base ]
*[ئه‌مريكاييئە‌مریکایی به‌بە‌ ره‌چه‌له‌ك‌رە‌چە‌لە‌ک‌ روسينروسین http://www.acrod.org American Carpatho-Russian Diocese]
 
 
[[پۆل:نەتەوەکانی ڕووسیا]]
[[پۆل:گه‌لانگ‏‏‏ە‏‏‏لان]]