فردینان دێسوسور: جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکان

واژوو نابێ له وتار هەبێ! ، لابردنی هیگل له ناو ناوەکه کە په یوەندی به وتارەکه نییه
No edit summary
(واژوو نابێ له وتار هەبێ! ، لابردنی هیگل له ناو ناوەکه کە په یوەندی به وتارەکه نییه)
فریدریش ھێگل|ھێگل'''فردینان دێ سوسور''' ١٧ی نوامبەری ساڵی ١٨٥٧ لە شاری [[ژنێڤ]] سەر بە وڵاتی [[سویس]] لە بنەماڵەیێکی توکمەی بە ناوبانگ، خونچەی تەمەنی دەپشکوێ. بنەماڵەکەی کۆچبەرێکی فەرەنسی بوون کە لە سوییس دەژیان. بەناوبانگی بنەماڵەی فردینان بە ھۆی کاری زانستیەوە بوو . «سوسور» لەگەڵ «[[ئێمیل دورکایم|دورکایم]] » و « [[سیگمۆند فرۆید|فرۆید]] » ھاوتەمەن و ھاوچەرخ بوو. بەڵام پێی ناچێ کە لەگەڵ ئەم دوو کەسایەتییەدا دانووستاندنی بیری و زانستی ھەبووبێ. «فردینان» پاش ناکامی لە دەرسی «فیزیک و شیمی» لە ساڵی ١٨٧٥ بەرەو زانکۆی « لایپزیک » بۆ خوێندنی وانەی زمان دەکەوێتە ڕێ.
ماوەی ھەژدە مانگ لەم بوارەدا خۆی ماندوو دەکا. لە تەمەنی ٢١ ساڵی دا، لە سەر «سیستەمی سەرەتایی و دەنگەکان لە زمانە ھێند و ئورووپاییەکاندا» تێزی ئاکادیمی بڵاو دەکاتەوە.
«ئێمیل بنوەنێست» زمانەوانی بەناوبانگی فەڕەنسی لەم بارەوە دەڵێ: « ئەم بەرھەمە، رووناکیێکە بۆ داھاتووی «سوسور» لە سەر چۆنایەتی نیشانە پێوەندیدارەکانی زمان».
«سوسور» لە روانگەیێکی دیکەوە لەسەر (رێسامەند) ی زمان ئاوڕ دەداتەوە، وێڕای باوەڕی پتەوی بە چڕی پێوەندیداری نیشانە زمانییەکان و پێوەندی نێوان «زمان» و «گوتار»، دەڵێ: «جەوھەری زمان» و «گوتار و ئاخافتن» دوو چەمکی جۆراوجۆرن. «جەوھەری زمان» واتایەکی زەینی و ئەبستراکی (ئینتزاعی) یە. بەڵام گوتار و ئاخافتن Puroce چەمکێکی ھاوبەش و دەبێتە جێگری زمان. واتە زمان لە واتایەکی (ئێنتزاعی) و زەینی دەگوێزرێتەوە بۆ باری مادی و «عەینی». ئەو بنەما فیکرییە و ئاکارە زمانییە، دوایی بوو بە خوانێک بۆ زمانناسان و لەسەر نوێکارییەکانی «سوسور» تەئسیر وەربگرن. بە تایبەت زمانەوانەکانی ئەمریکا وەک: «ڕابێرت ھاڵ» و «چارڵز فریزێر» کە لە سەر بۆچوونەکەی «سوسور» جەوھەری زمانیان لە ئاخافتن جوێ کردەوە وگەیشتنە ئەو ئەنجامە کە: «واتای ڕاستەکی زمان واتە: «ئاخافتن، وەرگرتنی پەیام و ھیچی تر».
 
 
[[بەکارھێنەر:Aminijian|Aminijian]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aminijian|لێدوان]]) ١٥:٠٢, ٢٤ حوزەیران ٢٠١٣ (UTC)
==سەرچاوە==
[[http://peyliway.blogfa.com/post/١٨/%D٨%B٣%D٩%٨٨%D٨%B٣%D٩%٨٨%D٨%B١-%D٨%A٨%D٩%٨٦%D٨%A٧%D٨%BA%D٩%٨٧%E٢%٨٠%٨C-%D٨%AF%D٨%A٧%DA%٩٥%DB%٨E%DA%٩٨%DB%٨C-%D٨%B٢%D٩%٨٥%D٨%A٧%D٩%٨٦%D٩%٨٧%E٢%٨٠%٨C%D٩%٨٨%D٨%A٧%D٩%٨٦%DB%٨C-%D٨%B٢%D٨%A٧%D٩%٨٦%D٨%B٣%D٨%AA%DB%٨C%٢٨%D٨%B١%D٩%٨٧%E٢%٨٠%٨C%D٨%AE%D٩%٨٦%D٩%٨٧-%D٩%٨٨-%D٨%B١%D٩%٨٨%D٨%A٧%D٩%٨٦%DA%AF%D٩%٨٧%٢٩]]
١٤٬٨٠٩

دەستکاری