جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «عەلی حەسەن ئەلمەجید»

بەبێ کورتەی دەستکاری
ب (robot serzêde kirin: simple:Ali Hassan al-Majid)
[[پەڕگە:Detail Ali Hassan al-Majid.jpg|thumb|کیمیایی لە دادگا]]
'''عەلی حەسەن ئەلمەجید''' (بە [[عەرەبی]]: علي حسن عبد المجيد التكريتي‎ [[١٩٤١]]-[[٢٥ی کانوونی دووەم]]ی [[٢٠١٠]]) ناسراو بە '''عەلی کیمیایی''' جەنراڵی سوپای ڕژێمی [[بەعس]] و ئامۆزای [[سەددام]] بوو کە وەکوو کەسی یەکەم لە کەیسی کیمیابارانی [[ھەڵەبجە]] بە سزای لەسێدارەدان مەحکووم کرا و ٢٥ی کانوونی دووەمی [[٢٠١٠]] لەسێدارەدرا. ئەو بە یەکێک لە ھاوڕێ نزیکەکانی سەددام ھەژمار دەکرا و لە ساڵی [[١٩٦٨]] دا و لە ڕیزەکانی حیزبی بەعسدا پۆستی «فەریق ڕوکن»ی پێ درا. عەلی کیمیاوی بە دەستەڕاستی سەددام ناوزەد دەکرا و جێبەجێکاری زۆرێک لەو کردارە خوێناوییانە بووە کە دەرھەق بە [[کورد]] و عێراقییەکان ئەنجام دراون.
 
== ژیان ==
عەلی کیمیایی بە پێی بەڵگەنامەکان لە ساڵی [[١٩٤١]] لە [[تەکریت]] لە دایک بووە، بەڵام بۆخۆی دەڵێت کە لەدایکبووی ساڵی ١٩٤٤ە.
منداڵی لە تکریت بەسەر بردووە.
لە ئاداری ١٩٨٧دا بەرپرسی [[بەعس]] بووە لە [[ھەرێمی کوردستان]] و دەستی بەسەر ھێزەکانی پۆلیس و سوپادا گرتووە. دوای دوو مانگ لە وەرگرتنی پۆستەکەی، دەستی کردووە بە ڕاگوێزانی ھاووڵاتیانی کورد بۆ ناوچە بیابانییەکانی [[عێراق]] و پڕۆسەی [[ئەنفال]]ی بە بێسەروشوێنکردنی ١٨٢ ھەزار کورد دەست پێ کردووە.
لە ١٦/٣/١٩٨٨ دا بە سەرپەرشتی عەلی کیمیایی [[ھەڵەبجە]] بە چەکی کیمیاوی بۆردوومان کرا و ٥ ھەزار کەسی کوژرا. لە ئابی ١٩٩٠ـدا کە ڕێکەوتی داگیرکردنی [[کوەیت]] لە لایەن عێراقەوە بوو، عەلی کیمیاوی ڕۆڵی سەرکوتکارانەی ھەبووە.
ماوەیەک وەزیری ناوخۆ بووە و لە نێوان ١٩٩١ تا ١٩٩٥ـدا بووتە وەزیری بەرگری و لە ١٩٩٦ـیشدا دەستی لە کوشتی [[سەدام کامیل]] و [[حوسێن کامیل]]ی زڕبرای [[سەددام حوسێن]]دا ھەبووە.
 
لە دەستپێکی جەنگی ئازادیی عێراقدا، بەرپرسیارەیەتیی ناوچەکانی باشووری عێراقی پێ دراوە. لە نیسانی ٢٠٠٣ـدا ئەوە ڕاگەیندرا کە لە بۆردوومانێکدا کوژراوزە، بەڵام دواتر و لە حوزەیراندا ئەو ھەواڵە ڕەت کرایەوە. لە لیستی ٥٥ تۆمەتبارەکەدا کە ئەمەریکا داوای کردبوون لە ڕیزبەندی پێنجەمدا بووە. لە [[٢١ی ئاب]]ی ٢٠٠٣ـدا دەستگیر کرا و لە ٢٤ـی حوزەیرانی ٢٠٠٧ـدا لەسەر مەسەلەیە [[ئەنفال]] سزای لەداردانی بۆ دەکرا.
 
{{کۆڵکە}}
بەکارھێنەری نەناسراو