جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «کۆمەڵە (ماتماتیک)»

بەبێ کورتەی دەستکاری
ب
[[پەڕگە:Venn A intersect B.svg|thumb|left]]
'''کۆمەڵ'''<ref>[[فەرهەنگی فارسی-کوردیی زانستگای کوردستان]] بۆ وشەی ''مجموعه'' دایناوە: کۆمەڵ، کۆمەڵە، کۆ. </ref><ref>[[فەرهەنگی زاراوە|فەرهەنگی عەرەبی-کوردیی زاراوەگەلی ڕاگەیاندن و کارگێڕی و قوتابخانەیی]] بۆ وشەی ''مجموعة'' دایناوە: کۆمەڵ، کۆمەڵە. </ref> یان '''تاقم'''<ref>[[فەرهەنگی زانستیی پەرتووک]] بۆ وشەی ''Subset'' دایناوە: [[ژێـرتاقم]]. </ref> (بە [[کورمانجی]]: ''کۆم، Kom''<ref>[[حەسەن گونەیلی]]، [[پرتووکا ماتەماتیکا کوردی]]، ماڵپەڕی ماتەماتیکا کوردی: [http://www.matematikakurdi.com/index.php?option=com_content&view=article&id=40:ferhenga-matematike&catid=25:matematik&Itemid=28]، [http://www.matematikakurdi.com/index.php?option=com_content&amp;view=category&amp;id=35:kom&amp;Itemid=54&amp;layout=default]</ref>
<ref>[http://birkari.blogspot.com/ وێبلاگی بیرکاری]</ref>؛ بە ئینگلیسی: ''Set''؛ بە عەرەبی: ''مجموعه'') دەستەیەک لە شتانی لێک جیاوازە. کۆمەڵەکان لە بناخەییترین چەمکەکانی[[چەمک]]ەکانی [[بیرکاری]]ن. ئەگەرچی [[بیرۆکەی کۆمەڵ]] لە کۆتاییی سەدەی نۆزدەهەمدا داهێنرا، بەڵام ئێستاکە بەشێکی هەمیشە حازری بیرکارییە و دەکرێت وەکوو بنەڕەتێک بۆکەڵکی درووستلێ کردنیوەربگیردرێت هەمووبۆ ڕیازیاتبیناکردنی لەتەواوی سەری،زانستی کەڵکیبیرکاری لێلە وەربگیردرێتسەری.
 
== پێناسە ==
[[گیۆرگ کانتۆر]] داهێنەری سەرەکیی ''تیۆریی کۆمەڵ''، بەم جۆرە ''کۆمەڵ'' پێناسە دەکات:
<blockquote>
 
 
کاتێ دەڵێین "کۆمەڵ" مەبەستمان هەر دەستەیەکە وەکوو ''M'' لە ناو گشتێک لە شتگەلی جیاواز و دیاریکراو کە لێیان تێدەگەین یان بیریان لێ دەکەینەوە (پێیان دەگوترێت ئەندامانی کۆمەڵی ''M''). <ref>
<span dir=ltr>By a "set" we mean any collection M into a whole of definite, distinct objects m (which are called the "elements" of M) of our perception or of our thought. </span>
</ref>
 
</blockquote>
[[ئەندام (بیرکاری)|ئاندامانی یەک کۆمەڵ]] دەتوانن هەر شتێک بن: ژمارەکان، خەڵک، پیتەکانی ئەلفبێ، و ... . بە پێکهات کۆمەڵەکان بە پیتی گەورە نیشاندەدرێن. ڕستەی ''دوو کۆمەڵی A و B پێکەوە بەرانبەرن'' واتە ''A'' و ''B'' ڕێک هەمان ئەندامانیان هەیە (هەر ئەندامی A ئەندامی Bیە و بەپێچەوانەش).
 
پێویستە هەرکام لە ئەندامانی یەک کۆمەڵ تاک<ref>تاقانە، Unique</ref> بێت؛ ناکرێ هیچ دوو ئەندامێک یەکسان بن. هەموو [[کردارەکانی کۆمەڵ]] ئەم تایبەتمەندییە کە هەر ئەندامی کۆمەڵ دەبێت تاک بێت دەپارێزن. بە پێچەوانەی [[پاشیەکی]]یەوە، ڕێـزی هەڵکەوتنی ئەندامەکانی کۆمەڵ گرنگ نیە. واتە، بۆ نموونە، کۆمەڵی {A, B, C} یەکسانە لەگەڵ کۆمەڵی {C, B, A}.
 
لە ڕاستیدا، ئەو پێناسەیە لە سەرەوە بۆ کۆمەڵ کرا تەواو نیە و لە بیرکاریدا چەمکی کۆمەڵ بێپێناسە وەردەگیردرێت.
 
== سەرچاوەکان ==
٥٬٧٧٨

دەستکاری